تکامل انسان، چالشی برای اندیشیدن – بخش اول

تکامل انسان همیشه یکی از بحث های چالش برانگیز بوده. بسیاری معتقدند که بوجود آمدن انسان یک مقوله نگهانی بوده و به شکل آفرینش اتفاق افتاده است.

در این نوع عقاید، نکات جالب توجه دیگری نیز مطرح است که حتی پدیده های دیگر خلقت را نیز با جزئیات حیرت انگیزی توضیح میدهد. مانند گیاه بره که معتقد بوده اند گیاهی به نام تارتاری وجود داد که بره مستقیم از غنچه های آن متولد میشود.

خلقت از درخت تارتاری

و در نسخه و روایتی دیگر حتی روند خلقت و زایش برخی ماکیان مانند غاز نیز به همین گونه درخت منسوب شده بود.

خلقت از درخت تارتاری

معتقدین به خلقت انسان گروه متفاوتی هستند و عقاید و باورهای راستین به این روند دارند. حتی داستانهایی که با اشاره به خلقت انسان گفته شده است و ارتباط این داستانها با اسطوره ها و سایر قصه ها، مجموعه ای بی نظیر از ادبیات کهن به دست میدهد که حقیقتا اعجاب انگیز است.

از جمله افراد دارای چنین نگاهی میتوان به لئوناردو داوینچی اشاره کرد که حتی نقاشی مشهوری نیز به نام خلقت از او در واتیکان برجای مانده است.

تکامل انسان

اما در کنار این گروه هستند افرادی که معتقد به روند تکامل در انسان هستند.

آنچه برای ما در این نقطه جالب است نگاهی اصولی و علمی به مقوله فرگشت و تکامل انسان است.

همانگونه که در بسیاری از منابع هم اشاره شده است، در این مرحله از دانشی که بدست آمده ابتدای فرگشت انسان را به 8 میلیون سال پیش ارجاع میدهند یعنی حدود اواخر دوره میوسن.

گونه ساحل مردم چادی

در این دوره به نظر میرسد گونه ای از گوریل شکل گرفت که به دلیل محل یافت شدنش ساحل‌مردم چادی نامیده شد.

این گونه بعدها که گونه های دیگر نیز کشف شدند به ساحل مردم معروف شد که در لاتین Sahelanthropus نام گرفت.

 بر اساس گمانه ها به نظر میرسد این گونه حدود 1.5 میلیون سال پیش از برخاستن انسان بر روی دو پا شکل گرفته است.

ولی چون میزان محدودی از بقایای این گونه کشف شده، نمیشود دقیقا به جایگاه آن در فرگشت انسان نظر قطعی داد.

به هر تقدیر این گونه به شکلی نقشی کلیدی در این روند بازی میکند.

Sahelanthropus

تصویر فوق مربوط به جمجمه ای است که از این گونه یا تبار در صحرای چاد در آفریقا کشف شد. محل یافت آن نشانگر این است که حقیقتا آفریقا خاستگاه انسان بوده است. زیرا همانطور که در این مقاله و مقاله های بعدی آن پیش خواهیم رفت بیشتر به کلیدی بودن نقش قاره آفریقا در تکامل انسان اطمینان میابیم.

ساحل‌ مردم چادی

مدتها بعد از یافت این جمجمه، گروهی از دیرین شناسان تصمیم به بازسازی چهره مردمان آن دوران با استفاده از تلفیق هنر مجسمه سازی و کالبد شناسی، گرفتند که نتیجه آن برای گونه ساحل مردم چنین بود.

همانگونه که مشخص است این تبار هیچ شباهتی به انسان ندارد ولی به شکل حیرت انگیزی نیز با گوریل ها تفاوت دارد!

این نقطه ای است که چالش اندیشیدن به تکامل انسان شروع شد.

با توجه به ریخت این جمجمه میتوان گفت این موجود به نوعی اولین قدم برای تبدیل به انسان شدن است.

البته بسیاری از دیرین شناسان اعتقادی به این موضوع ندارند. ولی از آنجایی که اگر به جاذبه زمین اعتقاد داشته باشیم یا نه به هر حال ما را به پایین میکشد، این موجود به عنوان یکی از نیاهای مشترک انسان و گوریلها در نظر گرفته میشود.

آفریقا، خاستگاهی شوک آور

بهتر است همیشه نقطه ای برای آغاز داشته باشیم. بنابراین ساحل مردم در اولین جایگاه قرار گرفت.

این گونه هنوز به عنوان انسان شناخته نمیشود زیرا بر روی دو پا راه نمیرفته و به همین دلیل نیز دستانش آزاد نبوده که شروع به استفاده از ابزار کند.

آنچه مهم است این است که فضای و محیط ایجاد شده در آفریقا به حدی به موجودات زنده و DNA  آنها شوک وارد میکرده که تکامل با هدف حفظ بقا تنها یکی از ثمرات آن بوده است. آفریقا براساس شواهدی که از لایه های رسوبی تپه ها و کوههای آن مشخص است، بارها دستخوش تغییرات عظیمی شده است. این سرزمین بارها خشک و بیابانی بوده و بارها نیز دارای آب و هوای بارانی و جنگلهای انبوه بوده است. بارها صحراهایی بدون آب علف داشته و بارها نیز دریاچه های عظیم سرتاسر آن را فرا گرفته بوده اند.

همه اینها در تکامل موجودات میتواند نقش کلیدی بازی کند. البته این را باید در نظر داشت که تمام این تغییرات طی چندین میلیون سال و اکثرا در آخرین دوره زمین شناسی که ماهم جزئی آن هستیم، یعنی، کواترنری، اتفاق افتاده است.

در مقاله بعدی بیشتر به وضعیت قاره آفریقا خواهیم پرداخت.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *